ሰሞነኛ ጉዳዮች

አዲሱን ክልል መፈተን የጀመሩት የወሰን እና አስተዳደር ጥያቄዎች

በቅድስት ሙላቱ የጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ መንግስት ስልጣኑን ከተረከበ ከሶስት ዓመታት ወዲህ በኢትዮጵያ ተደጋግመው ከሚታዩ ፖለቲካዊ ትኩሳቶች መካከል፤ የክልሎች ወሰንና የማንነት ጉዳዮች፣ የመሬት ይገባኛል ጥያቄ እና “በዚህኛውም አሊያም በዚያኛው ክልል መተዳደር እንፈልጋለን” የሚሉ ተደጋጋሚ ድምጾች ይገኙበታል። እኒህን መሰል ጥያቄዎች ከተቋቋመ 10 ወራትን ብቻ ወዳስቆጠረው ወደ አዲሱ የሲዳማ ክልልም መሻገር ጀምረዋል።  ክልሉ በያዝነው በመጋቢት ወር ብቻ በሶስት ቦታዎች ላይ ከወሰን ጉዳዮች...

አሳሳቢ ደረጃ ላይ የደረሰው የኮሮና ስርጭት – በሲዳማ

በቅድስት ሙላቱ በሀዋሳ ከተማ ነዋሪዎች ዘንድ አንቱታን ያተረፉት አቶ ተፈራ ዊላ፤ በብዙዎች ዘንድ የሚታወቁት “ለተቸገረ ሁሉ ደራሽ” በመሆናቸው ነው። ይህ የበጎ አድራጎት ተግባራቸው በሀዋሳ ብቻ...

ከጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ዶ/ር ጌዲዮን ጢሞቲዎስ ጋር የተደረገ ቃለ ምልልስ (ክፍል ሁለት)

ዶ/ር ጌዲዮን ጢሞቲዎስ የፌደራል ጠቅላይ ዐቃቤ ህግነት ስልጣንን ከተረከቡ አንድ ወር ሞልቷቸዋል። በዚህ ጊዜም ከድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ግድያ በኋላ በተቀሰቀሱ ሁከቶች ተጠርጥረው የታሰሩ በሺህዎች...

ልዩ ቃለ ምልልስ- ከጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ዶ/ር ጌዲዮን ጢሞቲዎስ ጋር

ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ ወደ ስልጣን መምጣታቸውን ተከትሎ በርከት ያሉ ወጣት ባለሙያዎች በተለያዩ የመንግስት ተቋማት ተመድበው ኃላፊነታቸውን ሲወጡ ቆይተዋል። ከእነዚህ መካከል አንዱ የሆኑት ዶ/ር ጌዲዮን ጢሞቲዎስ፤ በጥቅምት 2011 ዓ.ም. ከአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ የህግ መምህርነታቸው ለቅቀው የፌደራል ጠቅላይ ዐቃቤ ህግ መስሪያ ቤትን በምክትል ጠቅላይ አቃቤ ህግነት ተቀላቅለዋል። እስካለፈው ነሐሴ ወር በዚሁ...

የንግድ ትርኢቶች አለመኖር ያደበዘዘው እንቁጣጣሽ

በበለጠ ሙሉጌታ  የሁለት ልጆች እናት የሆኑት የአዲስ አበባዋ ነዋሪ ወ/ሮ ብርቄ ገብረወልድ፤ በዓላት በመጡ ቁጥር የማያስታጉሉት አንድ ልማድ አላቸው። በበዓላት መዳረሻዎች በመዲናይቱ የሚዘጋጁ ባዛሮች እና የንግድ ትርኢቶችን አያመልጧቸውም።  ካለፉት ሁለት ዓመታት ወዲህ እንደውም ልጆቻቸውን በመያዝ ጭምር ነበር እነዚህ ዝግጅቶች ወደሚደረጉባቸው ቦታዎች የሚሄዱት። በንግድ ትርኢቶች እርሳቸው ለበዓል የሚያስፈልጓቸውን ግብዓቶች እና ለልጆቿ ትምህርት...

ወላጆች በግል ትምህርት ቤቶች እስከ ሶስት ወር የሚደርስ ክፍያ እየተጠየቅን ነው ሲሉ አማረሩ

በበለጠ ሙሉጌታ  መንግስት የ2013 ዓ.ም የትምህርት ዘመን የተማሪዎች ምዝገባ እንዲጀመር መፍቀዱን ተከትሎ፤ በአዲስ አበባ ከተማ የሚገኙ የግል ትምህርት ቤቶች እስከ ሶስት ወራት የሚደርስ ክፍያ መቀበል መጀመራቸው “አግባብነት የለውም” ሲሉ የተማሪ ወላጆች ቅሬታቸውን ለ“ኢትዮጵያ ኢንሳይደር” ተናገሩ። ትምህርት መቼ እንደሚጀመር በይፋ ሳይታወቅ በአንድ ጊዜ ከፍ ያለ መጠን ያለው ገንዘብ እንዲከፍሉ መገደዳቸው ጫና...

የችሎት ውሎ፦ ጃዋር መሐመድ “በከፍተኛ ሁኔታ መታመማቸውን” ለፍርድ ቤት ገለጹ

በተስፋለም ወልደየስ በእነ ጃዋር መሐመድ መዝገብ የቅድመ ምርመራ ጉዳያቸው እየታየ ካሉ 14 ተጠርጣሪዎች መካከል 5ቱ በኮሮና ቫይረስ መያዛቸው በምርመራ መረጋገጡን የኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት ዛሬ ሰኞ ነሐሴ 11፤ 2012 ከሰዓት ላስቻለው ለፌደራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት አራዳ ምድብ ችሎት አስታወቀ። ከሌሎች ሰባት ተጠርጣዎች ጋር ዛሬ ፍርድ ቤት የቀረቡት አቶ ጃዋር...

የታገቱ የደምቢ ዶሎ ዩኒቨርስቲ ተማሪዎች መዝገብ ምን ይላል?

በሐይማኖት አሸናፊ  የፌደራል ጠቅላይ አቃቤ ሕግ፤ በኦሮሚያ ክልል ቄለም ወለጋ ዞን በሁለት ዙር የታገቱ 16 ተማሪዎችን ጠልፈዋል ባላቸው 17 ሰዎች ላይ፤ ሐምሌ 7፤ 2012 በፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ክስ መስርቷል። ጠቅላይ አቃቤ ሕግ በክሱ እንደገለጸው ተከሳሾች ያገቷቸውን ተማሪዎች “በጃል መሮ ለሚመራው የኦነግ ሸኔ ታጣቂ ቡድን አሳልፈው ሰጥተዋል”። ከደምቢ ዶሎ ዩኒቨርሲቲ ግጭት...

የOMN ጋዜጠኞች የፍርድ ቤት ውሎ

በተስፋለም ወልደየስ ፖሊስ በኦሮሚያ ሚዲያ ኔትወርክ (OMN) የቴሌቪዥን ጣቢያ ጋዜጠኞች እና ሰራተኞች ላይ ያቀረበው ተጨማሪ የምርምራ ጊዜ በፍርድ ቤት ተፈቀደለት። የተጠርጣሪዎቹ ጠበቆች ያቀረቡት የዋስትና መብት ጥያቄም ውድቅ ተደርጓል።    የምርምራ ጊዜውን የፈቀደው እና የዋስትና መብቱን የከለከለው የፌደራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት አራዳ ምድብ ችሎት ነው። ፍርድ ቤቱ ባለፈው ቅዳሜ ሐምሌ 11፤...

ህዝብን የወከሉ ሁለት ተቋማት “በህገ መንግስቱ ትርጉም ሂደት ላይ አልተደመጥንም” ሲሉ አቤቱታ አቀረቡ

በሐይማኖት አሸናፊ የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶችና የዴሞክራሲ እድገት ማዕከል እና ሴንተር ፎር አድቫንስመንት ኦፍ ራይትስ ኤንድ ዴሞክራሲ (ካርድ) የተሰኙት ሁለት የሲቪክ ተቋማት፤ የሕዝብ ጥቅምን በመወከል የምርጫ ጊዜ መዛወርን በሚመለከት በከሳሽነት ወይም በጣልቃ ገብነት ለመሟገት፤ ለሕገ መንግስት ጉዳዮች አጣሪ ጉባኤ ያቀረብነው አቤቱታ አልተደመጠም ሲሉ ቅሬታቸው አሰሙ። ሁለቱ ተቋማት ግንቦት 13፣ 2012 ለጉባኤው በጣልቃ ገብነት...

የፓርላማው ኮሚቴ ስለ መጅሊስ አዋጅ ምን ተወያየ?

በተስፋለም ወልደየስ የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ወደ ኢትዮጵያ መግባቱ ከተረጋገጠ ወዲህ መደበኛ ስብሰባዎችን ማስተናገድ ያቆመው ዕድሜ ጠገቡ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ዋናው አዳራሽ፤ ዕድሜ ጠገብ የሆነ ጥያቄን ለማስተናገድ ትላንት፤ ረቡዕ ግንቦት 19፤ 2012 በሩን ክፍት አድርጎ ነበር። በአዳራሹ ስብሰባ ለማካሄድ ጥሪውን ያቀረበው አካል፤ ከአራት ሰዎች በላይ በአንድ ቦታ መሰብሰብ የሚከለክለውን የአስቸኳይ...

በሶማሌ ክልል ምክር ቤት ምን ተከሰተ?

በሐይማኖት አሸናፊ ከ10 ወራት በኋላ ዛሬ ሐሙስ ግንቦት 13፤ 2012 አስቸኳይ ስብሰባውን ያካሄደው የሶማሌ ክልል ምክር ቤት ጉባኤ በከፍተኛ ተቃውሞ ተስተጓጉሎ እንደነበር የዓይን እማኞች ለ“ኢትዮጵያ ኢንሳይደር” ገለጹ። ለጉባኤው መታወክ ምክንያት የሆነው ለአስቸኳይ ስብሰባ ከተያዙ አጀንዳዎች በተጨማሪ ሌሎች ሶስት አጀንዳዎች መጨመር አለባቸው ባሉ እና በቀሪዎቹ የምክር ቤቱ አባላት መካከል ያለመግባባት በመፈጠሩ መሆኑን የዓይን እማኞቹ ተናግረዋል።  በምክር ቤቱ ምክትል...

የሕይወት ተፈራ አዲስ መጽሐፍ ገበያ ላይ ሊውል ነው

በተስፋለም ወልደየስ “ማማ በሰማይ” (Tower in the sky) በተሰኘው መጽሐፏ ይበልጥ የምትታወቀው ሕይወት ተፈራ የጻፈችው አዲስ ታሪካዊ ልብወለድ ገበያ ላይ ሊውል ነው። መጽሐፉ በ18ኛው ክፍለ ዘመን በኢትዮጵያ የመሪነት ሚና በነበራቸው በእቴጌ ምንትዋብ ታሪክ ላይ ያጠነጥናል። በክፍለ ዘመኑ ለዘጠኝ ዓመታት ብቻ በንግስና የቆዩት የአጼ ባካፋ ባለቤት እቴጌ ምንትዋብ፤ ከባላቸው ሞት በኋላ በነበሩት...

ምስራቅ ኢትዮጵያ – ለኮሮና እጅ ያሰጠን ይሆን?

በሐይማኖት አሸናፊ እና ተስፋለም ወልደየስ የኢትዮጵያ የጤና ሚኒስቴር በያዝነው ሳምንት ይፋ ካደረጋቸው የተረጋገጡ የኮሮና ቫይረስ ተጠቂዎች መካከል አራቱ ከፑንትላንድ የመጡ ግለሰቦች መሆናቸውን አስታውቋል። ግለሰቦቹ በጅግጅጋ አስገዳጅ የለይቶ ማቆያ ውስጥ ያሉ እንደሆነም ተገልጿል። ምንም አይነት የጉዞ ታሪክ የሌለው እና በምዕራብ ሐረርጌ ዞን ጉባ ኮሪቻ ወረዳ የሚኖር የ23 ዓመት ወጣትም እንዲሁ በኮሮና...

የኮሮና ወረርሽኝ ያጠላበት የረመዳን ዋዜማ በድሬዳዋ

በሐይማኖት አሸናፊ  ወትሮውንም ግርግር የማያጣት ድሬዳዋ በረመዳን ጾም መያዣም ምግብ፣ የቤት እቃ፣ ጭሳጭስ እና ሌሎች ለረመዳን ወር አስፈላጊ ነገሮችን በሚገበያዩ ነዋሪዎቿ ደምቃ ውላለች፡፡ በጾመኞች የሚዘወተሩት ሩዝ፣ አብሽ፣ ምስር፣ ቴምር፣ የተለያዩ ጁሶች፣ የስንዴ ዱቄት እና ጣፋጭ ምግቦች ዛሬ በድሬዳዋ ገበያ በሰፊው ሲገበዩ የነበሩ ናቸው፡፡  የረመዳን ፆም ከመግባቱ ከ10 ቀናት ጀምሮ ምንጣፍ፣ መጋረጃ፣...

የጤና ሚኒስትሯ ስለ ኮሮና ወረርሽኝ ምን አሉ?

በሐይማኖት አሸናፊ ኢትዮጵያ በኮሮና ቫይረስ የተጠቁ ሰዎችን ቁጥር አለመደበቋን የጤና ሚኒስትሯ ዶ/ር ሊያ ታደሰ ተናገሩ፡፡ ነገር ግን ቁጥሩ አሁን ያለው ብቻ ነው ብሎ በእርግጠኝነት መናገር እንደማይቻል ገልጸዋል፡፡ ዶ/ር ሊያ ይህን የገለጹት ለኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ በሀገር ደረጃ እየተደረገ ባለው ዝግጅት እና እየተከናወነ ስላለው ተግባር ትላንት፤ እሁድ ሚያዝያ 4፤ 2012 በሰጡት ሰፊ ማብራሪያ...

የሚኒስትሮች ምክር ቤት የመብት እገዳዎችን የመደንገግ ስልጣን “ገደብ የለሽ አይደለም” ተባለ

በተስፋለም ወልደየስ የሚኒስትሮች ምክር ቤት በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አማካኝነት የተሰጠው የመብት እገዳዎችን የመደንገግ ስልጣን ገደቦች እንደተጣሉበት ተገለጸ። ምክር ቤቱ የሚያወጣቸው ደንቦች እና የሚወስዳቸው እርምጃዎች የመንግስት ስያሜን፣ የኢ-ሰብዓዊ አያያዝ መከ’ልከልን፣ የእኩልነት መብትን እንደዚሁም የብሔሮች፣ ብሔረሰቦች እና ሕዝቦች መብቶችን “በማንኛውም ሁኔታ መገደብ አይችሉም” ተብሏል። ይህ የተገለጸው የኮሮና ቫይረስ (ኮቪድ-19) ስርጭትን ለመከላከል፣ ለመቆጣጠር እና...

የኮሮና ቫይረስ የመጀመሪያዋ ሰለባ የቀብር ስነ ስርዓት በድጋሚ ተከናወነ

በተስፋለም ወልደየስ በኢትዮጵያ በኮሮና ቫይረስ የመጀመሪያዋ ሰለባ የሆኑት የ60 ዓመት ኢትዮጵያዊት እናት የቀብር ስነ ስርዓት በድጋሚ ተከናወነ። የመጀመሪያው የቀብር ስነ ስርዓት ያለ ሟች ቤተሰብ እውቅና እንዲከናወን አድርገዋል የተባሉ አንድ የአዲስ አበባ ከተማ የየካ ክፍለ ከተማ ኃላፊም ከስራቸው መባረራቸውን ምንጮች ለ“ኢትዮጵያ ኢንሳይደር” ተናግረዋል።  በኮሮና ቫይረስ ምክንያት ባለፈው እሁድ መጋቢት 27፤ 2012 ህይወታቸው...